Αρτηριακή Υπέρταση (υψηλή πίεση) – Συχνές ερωτήσεις

 
Ναι, το κρύο συνήθως ανεβάζει την πίεση και αυτό συμβαίνει γιατί οι αρτηρίες του σώματος συστέλλονται (στενεύουν) όταν εκτεθούν στο κρύο και επομένως αυξάνεται η αντίσταση στην ροή του αίματος και ανάλογα αυξάνεται και η αρτηριακή πίεση. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που τον χειμώνα συνήθως οι ασθενείς εμφανίζουν υψηλότερη πίεση σε σχέση με το καλοκαίρι.

Aν κάποιος έχει αυξημένη μόνο την μεγάλη πίεση τότε λέμε ότι έχει συστολική υπέρταση. Τόσο η συστολική υπέρταση όσο και η διαστολική υπέρταση (αυξημένη χαμηλή πίεση) είναι εξίσου σημαντικές και η μία δεν θεωρείται χειρότερη της άλλης. Η συστολική υπέρταση θεωρείται μια μορφή υπέρτασης που πρέπει να αντιμετωπίζεται έγκαιρα γιατί σε βάθος χρόνου μπορεί να προκαλέσει σημαντικά προβλήματα όπως εγκεφαλικά επεισόδια, καρδιοπάθειες, νεφροπάθειες και άνοια.


Όταν κάποιος έχει ψηλή πίεση μόνο στο ιατρείο, ενώ όλες οι άλλες του μετρήσεις είναι φυσιολογικές (εκτός ιατρείου), τότε λέμε ότι έχει υπέρταση λευκής μπλούζας (λόγω της άσπρης μπλούζας που συνήθως φορά ο γιατρός στο γραφείο του). Κύριο αίτιο φαίνεται να αποτελεί το αυξημένο άγχος του ασθενή μπροστά στον γιατρό του που κινητοποιεί ορισμένες ορμόνες που αυξάνουν την αρτηριακή πίεση. Όταν κάποιος έχει υπέρταση λευκής μπλούζας θα πρέπει να ελεγχθεί προσεκτικά από τον γιατρό του προκειμένου να αποφασιστεί αν θα πρέπει να ξεκινήσει αγωγή με κάποιο φάρμακο.


Όταν λέμε ανθεκτική υπέρταση μιλάμε για την αρτηριακή υπέρταση εκείνη, που είτε δεν ρυθμίζεται καθόλου ή ρυθμίζεται πολύ δύσκολα με έναν συνδυασμό τουλάχιστον 3 φαρμάκων. Σε αυτούς τους ασθενείς όλες σχεδόν οι μετρήσεις της πίεσης είναι ψηλότερες από 140/90 mmHg. Για αυτήν την συγκεκριμένη κατηγορία ασθενών σήμερα υπάρχουν νεότερα δεδομένα και πιο συγκεκριμένα αρχίζει να εφαρμόζεται η επεμβατική θεραπεία της, με την μέθοδο της συμπαθητικής απονεύρωσης των νεφρικών αρτηριών (Για περισσότερα ΚΛΙΚ ΕΔΩ)


Ναι συχνά οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση εμφανίζουν ψηλή πίεση. Δύο είναι οι κύριοι λόγοι με πρώτο το αυξημένο σωματικό βάρος και δεύτερο ορμονικές διαταραχές που φυσιολογικά επέρχονται σε αυτήν την ηλικία. Επίσης η χρήση κάποιων ορμονικών σκευασμάτων (ορμόνες υποκατάστασης) σχετίζονται με αυξημένη πίεση.


H λογική κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να κατεβάσει λίγο την αρτηριακή πίεση. Ως λογική κατανάλωση ορίζεται ένα ποτήρι κρασί, ένα ποτήρι μπύρα ή ένα μικρό ποτήρι ούζο ή τσίπουρο. Η υπερβολική ωστόσο καθημερινή κατανάλωση αλκοόλ, σχετίζεται με αύξηση της αρτηριακής πίεσης και του σωματικού βάρους. Γενικά σε ασθενείς με υπέρταση δεν συστήνεται η καθημερινή κατανάλωση αλκοόλ.


H αρτηριακή πίεση είναι ένα δυναμικό φαινόμενο καθώς επηρεάζεται από διάφορους εσωτερικούς (π.χ. άγχος) ή εξωτερικούς (π.χ. κρύο) παράγοντες και επομένως εμφανίζει σημαντικές διακυμάνσεις στην πορεία της ημέρας. Είναι συνήθως χαμηλότερη την ώρα που κοιμόμαστε και αυξάνει προοδευτικά από το πρωί προς το μεσημέρι. Όταν η πίεση είναι ανθεκτική ή αρρύθμιστη μπορεί να χαθεί αυτή η περιοδικότητα και να μετρούμε ψηλές τιμές πίεσης όλες τις ώρες της ημέρας.


Συνήθως η πρωινή μέτρηση της πίεσης είναι η πιο αξιόπιστη και μάλλον αντικατοπτρίζει καλύτερα τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης όλου του 24ωρου. Όταν υπάρχουν λόγοι ο γιατρός σας μπορεί να ζητήσει μετρήσεις της πίεσης και σε άλλες ώρες της ημέρας.


Συχνά αν μετρήσουμε 3 ή περισσότερες συνεχόμενες φορές την πίεση με κάποιο ηλεκτρονικό πιεσόμετρο θα πάρουμε 3 ή περισσότερες διαφορετικές μετρήσεις. Από αυτές συνήθως η τελευταία είναι και η πιο σωστή. Τα ηλεκτρονικά πιεσόμετρα γενικώς είναι αρκετά αξιόπιστα, όχι όμως τόσο όσο τα κλασικά πιεσόμετρα.


Πράγματι ο καφές μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση 30 με 60 λεπτά μετά την κατανάλωσή του, ωστόσο η δράση αυτή δεν είναι ίδια σε όλους τους ανθρώπους. Γενικώς οι ασθενείς που έχουν υπέρταση πρέπει να περιορίσουν το δυνατό την κατανάλωση του καφέ. Επίσης θα πρέπει να αποφεύγεται η κατανάλωσή του πριν την άσκηση ή σε καταστάσεις έντονου stress.


Oι κρίσεις άγχους ή πανικού συνοδεύονται συνήθως με επεισόδια αύξησης της πίεσης. Ταυτόχρονα το άγχος και η κατάθλιψη σχετίζονται με καταστάσεις που εμφανίζουν στενή σύνδεση με ψηλή πίεση όπως το αυξημένο βάρος, το κάπνισμα και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.


Σήμερα πιστεύουμε ότι η κακή ποιότητα ύπνου καθώς και οι λίγες ώρες ύπνου σχετίζονται με αυξημένες πιέσεις. Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό να ρυθμιστεί αυτό το πρόβλημα όταν υπάρχει, προκειμένου να πετύχουμε σωστό έλεγχο της πίεσης. Ειδική κατηγορία ασθενών είναι αυτοί που κάνουν πολλές άπνοιες (διακοπές της αναπνοής που διαρκεί πολλά δευτερόλεπτα) στην διάρκεια του ύπνου. Αυτοί οι ασθενείς πάσχουν από το σύνδρομο υπνικής άπνοιας και χαρακτηριστικά έχουν ψηλή πίεση, κακή ποιότητα ύπνου, ροχαλίζουν και έχουν άπνοιες και συνήθως είναι παχύσαρκοι. Η διάγνωση του συνδρόμου γίνεται μετά από μια εδική μελέτη που λέγεται μελέτη ύπνου.


H απάντηση είναι ναι. Όποιος έχει ψηλή πίεση θα πρέπει συστηματικά να αποφεύγει το αλάτι στις τροφές, τόσο στο μαγείρεμα όσο και σαν πρόσθετο (π.χ. στις σαλάτες). Και μόνο ο περιορισμός του αλατιού μπορεί να οδηγήσει σε συνδυασμό με άσκηση και δίαιτα σε σημαντική πτώση της πίεσης. Στα φαρμακεία υπάρχει ειδική μορφή αλατιού σχετικά χαμηλή σε νάτριο που όμως και αυτή δεν θεωρείται ακίνδυνη.


Όλοι οι ασθενείς με αρτηριακή υπέρταση θα πρέπει να ασκούνται συστηματικά, ωστόσο θα πρέπει να αποφεύγεται η έντονη και πολύωρη καταπόνηση που μπορεί να οδηγήσει σε αρνητικά αποτελέσματα.


Είναι δυνατό να βρίσκουμε άλλη πίεση στο ένα χέρι και άλλη στο άλλο και μια μικρή διαφορά θεωρείται φυσιολογικό φαινόμενο. Συνήθως για να παρακολουθήσουμε μια πίεση την μετράμε στο χέρι που βρίσκουμε την ψηλότερη πίεση. Μεγάλες διαφορές στην πίεση (>20-30 mmHg) βρίσκουμε σε ειδικές παθολογικές καταστάσεις που θα πρέπει να διερευνηθούν περαιτέρω.