Υψηλή Πίεση – (Aρτηριακή) Υπέρταση

  1. Tι είναι η αρτηριακή υπέρταση (υψηλή πίεση)
  2. Συμπτώματα αρτηριακής υπέρτασης
  3. Συνηθισμένα αίτια αρτηριακής υπέρτασης
  4. Παράγοντες κινδύνου
  5. Επιπλοκές
  6. Διάγνωση
  7. Θεραπεία
  8. Αντιμετώπιση χωρίς φάρμακα
  9. Αντιμετώπιση με φάρμακα

Tι είναι η αρτηριακή υπέρταση (υψηλή πίεση)

Η αρτηριακή υπέρταση ή η υψηλή αρτηριακή πίεση είναι μια πολύ συνηθισμένη κατάσταση όπου η δύναμη με την οποία κινείται το αίμα μέσα στις αρτηρίες του σώματος είναι υψηλή, πράγμα που μπορεί να οδηγήσει σε διάφορα προβλήματα υγείας όπως είναι οι καρδιακές παθήσεις και τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια.

Τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης καθορίζονται από την ποσότητα του αίματος που εξωθεί η καρδιά σε κάθε καρδιακό παλμό και από την αντίσταση που συναντά η ροή αυτή του αίματος από τα τοιχώματα των αρτηριών μέσα στις οποίες κινείται. Όσο μεγαλύτερη ποσότητα αίματος εξωθείται και όσο στενότερες ή σκληρότερα τοιχώματα έχουν οι αρτηρίες τόσο μεγαλύτερη είναι η αρτηριακή πίεση.

Είναι σημαντικό ότι μπορεί κάποιος να έχει υψηλή αρτηριακή πίεση χωρίς να το γνωρίζει γιατί ακριβώς μπορεί να μην έχει καθόλου συμπτώματα. Όταν αυτά εμφανιστούν συνήθως προϋπάρχει αρτηριακή υπέρταση για πολλά χρόνια και επομένως είναι πολύ μεγάλης σημασίας η έγκαιρη διάγνωση αυτής της κατάστασης. Μετρώντας λοιπόν την αρτηριακή σας πίεση με ένα κλασικό ή ηλεκτρονικό πιεσόμετρο μπορείτε να διαπιστώσετε και μόνοι σας εάν πάσχετε από αρτηριακή υπέρταση και να επικοινωνήσετε το συντομότερο δυνατό με τον γιατρό σας.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Συμπτώματα αρτηριακής υπέρτασης

Πολλοί ασθενείς που έχουν υπέρταση δεν έχουν ιδιαίτερα κλινικά σημάδια ή συμπτώματα ακόμη και όταν η πίεσή τους βρίσκεται σε πολύ υψηλά επίπεδα. Αυτός και είναι ο σημαντικότερος λόγος που πολλές φορές η διάγνωση αυτής της κατάστασης διαφεύγει. Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα είναι ο κεφαλόπονος που μπορεί να έχει διάφορες μορφές με κυριότερη το αίσθημα πίεσης ή βάρους στον αυχένα ή στο εμπρός και στο πίσω μέρος του κεφαλιού, η ανεξήγητη ζάλη, η αδυναμία, η θόλωση της όρασης καθώς και οι αυτόματες αιμορραγίες από την μύτη. Πολλές φορές ωστόσο τα σημάδια αυτά εμφανίζονται πολύ αργά και μάλιστα σε καταστάσεις όπου τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης ανεβαίνουν σε πολύ επικίνδυνα επίπεδα.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Συνηθισμένα αίτια αρτηριακής υπέρτασης

Ανάλογα με την αιτιολογία υπάρχουν δύο πρακτικά τύποι αρτηριακής υπέρτασης:

α: η ιδιοπαθής όπως λέγεται αρτηριακή υπέρταση

Είναι η συχνότερη μορφή υπέρτασης καθώς αφορά παραπάνω από τους 9 στους 10 ασθενείς με υπέρταση. Σε αυτή την μορφή υπέρτασης δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο αίτιο που να δικαιολογεί την αυξημένη πίεση και χαρακτηριστικά αυτή η μορφή της υπέρτασης εξελίσσεται αργά και απαιτεί αρκετά χρόνια μέχρι να εμφανιστεί.

β: η δευτεροπαθής αρτηριακή υπέρταση

Στην δευτεροπαθή αρτηριακή υπέρταση υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο παθολογικό αίτιο το οποίο σχετίζεται με τα αυξημένα επίπεδα της πίεσης. Αυτού του τύπου η υπέρταση εμφανίζεται συνήθως ξαφνικά και χαρακτηρίζεται συχνά από υψηλότερες πιέσεις σε σχέση με την ιδιοπαθή υπέρταση. Τα συνηθέστερα αίτια αυτής της μορφής είναι : ορισμένες παθήσεις των νεφρών, κάποιοι όγκοι των επινεφριδίων που είναι ορισμένοι αδένες που βρίσκονται πάνω στους νεφρούς, σπάνιες συγγενείς καρδιαγγειακές ανωμαλίες όπως είναι η στένωση του ισθμού της αορτής, ορισμένα φαρμακευτικά σκευάσματα όπως είναι τα αντισυλληπτικά και τα αντιφλεγμονώδη καθώς και ορισμένες απαγορευμένες ουσίες όπως είναι οι αμφεταμίνες και η κοκκαϊνη.

Αναλόγως τώρα με τον τρόπο εμφάνισης και καταγραφής της αρτηριακής υπέρτασης καθώς και ανάλογα με τον τρόπο που αυτή ανταποκρίνεται στην θεραπεία διακρίνουμε τρεις επιπλέον μορφές υπέρτασης: την υπέρταση της λευκής μπλούζας, την κρυφή υπέρταση και την ανθεκτική υπέρταση. Ως υπέρταση της λευκής μπλούζας (white coat syndrome) χαρακτηρίζεται η υπέρταση που εμφανίζεται κατά την επίσκεψη του ασθενή στον γιατρό του ενώ οι μετρήσεις στο σπίτι του είναι φυσιολογικές. Ονομάστηκε έτσι λόγω της άσπρης μπλούζας που φορά ο γιατρός στο γραφείο του και που μπορεί να προκαλεί άγχος στον εξεταζόμενο. Ως κρυφή υπέρταση (masked hypertension) ορίζεται ακριβώς το αντίθετο, όπου ο ασθενής εμφανίζει υψηλές μετρήσεις εκτός ιατρείου ενώ κατά την επίσκεψή του στον γιατρό η αρτηριακή του πίεση είναι σε φυσιολογικά επίπεδα. Τέλος ως ανθεκτική υπέρταση (resistant hypertension) ορίστηκε η κακή ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης παρά την λήψη τριών τουλάχιστον διαφορετικών κατηγοριών αντιϋπερτασικών φαρμάκων, συμπεριλαμβανομένου απαραιτήτως και ενός διουρητικού.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Παράγοντες κινδύνου

Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που σχετίζονται με την εμφάνιση αρτηριακής υπέρτασης και επιβαρύνουν την πρόγνωση των ασθενών αυτών.

  1. Ηλικία Όσο αυξάνεται η ηλικία τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να αναπτύξει κάποιος υπέρταση.
  2. Φύλο. Γενικώς δεν υπάρχουν διαφορές μεταξύ των δύο φύλων όσον αφορά στην συχνότητα της υπέρτασης. Οι γυναίκες εμφανίζουν συχνότερα υπέρταση μετά την εμμηνόπαυση.
  3. Φυλή. Οι μαύρες φυλές αναπτύσσουν συνήθως σε νεότερη ηλικία και σε βαρύτερη μορφή υπέρταση σε σχέση με την λευκή φυλή και εμφανίζουν διαφορετική απάντηση στα διάφορα θεραπευτικά σχήματα
  4. Οικογενειακό ιστορικό. Ασθενείς με οικογενειακό ιστορικό υπέρτασης εμφανίζουν συχνότερα υπέρταση σε σχέση με τον άλλο πληθυσμό
  5. Παχυσαρκία. Αποτελεί σημαντικό επιβαρυντικό παράγοντα με άμεση συσχέτιση με την εμφάνιση υπέρτασης
  6. Κάπνισμα Τόσο το ενεργητικό όσο και το παθητικό κάπνισμα έχει άμεση σχέση με την εμφάνιση υπέρτασης.
  7. Έλλειψη άσκησης. Η απουσία άσκησης από την καθημερινότητα συμβάλει στην ανάπτυξη παχυσαρκίας και καρδιακών παθήσεων που έχουν στενή σύνδεση με την ανάπτυξη υπέρτασης.
  8. Αλάτι. Η υπερβολική χρήση αλατιού έχει αποδειχτεί ότι παρουσιάζει μεγάλη συσχέτιση με την αυξημένη αρτηριακή πίεση.
  9. Αλκοόλ. Η μικρή κατανάλωση αλκοόλ είναι ωφέλιμη για τον ανθρώπινο οργανισμό. Ωστόσο η υπερβολική χρήση σχετίζεται με ποικίλες παθολογικές καταστάσεις και έκκριση ορμονών που αυξάνουν την αρτηριακή πίεση.
  10. Άγχος. Το άγχος σε οποιαδήποτε μορφή και αν εκφράζεται αυτό, π.χ. είτε ως κρίση πανικού, είτε ως διαταραχές του ύπνου σχετίζεται με υπέρταση.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Επιπλοκές υπέρτασης

επιπλοκές αρτηριακής υπέρτασης, νεφρική απονεύρωση
Οι Επιπλοκές (Video)

Η αυξημένη πίεση που εξασκείται στα τοιχώματα των αρτηριών σε ασθενείς με αρτηριακή υπέρταση μπορεί να οδηγήσει σε βλάβη αυτών των αρτηριών καθώς και των διαφόρων άλλων οργάνων του σώματος όπως την καρδιά, τους νεφρούς και τον εγκέφαλο οδηγώντας σε σοβαρές παθολογικές καταστάσεις. Όσο πιο ψηλή η πίεση και όσο μεγαλύτερο χρονικό διάστημα είναι αυτή ανεξέλεγκτη τόσο σοβαρότερες είναι οι επιπλοκές που μπορεί να συμβούν.

Έτσι λοιπόν η αρρύθμιστη πίεση μπορεί να οδηγήσει σε :

  1. Καρδιακό επεισόδιο. Η αυξημένη πίεση οδηγεί σε αύξηση της «σκλήρυνσης» των αρτηριών δηλαδή σε εξέλιξη της αρτηριοσκλήρυνσης που σχετίζεται με το έμφραγμα του μυοκαρδίου και την στεφανιαία νόσο.
  2. Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Με τον ίδιο μηχανισμό όπως και στη καρδιά μπορεί να προσβληθούν οι αρτηρίες του εγκεφάλου.
  3. Ανευρύσματα. Το ανεύρυσμα είναι μια επείγουσα παθολογική κατάσταση όπου η αρτηρία διατείνεται – αυξάνει σε μέγεθος και λεπτύνεται με αποτέλεσμα να εμφανίζει κίνδυνο να σπάσει. Μπορεί να αφορούν σε μικρές αρτηρίες (όπως στον εγκέφαλο) ή και μεγαλύτερες αρτηρίες (κοιλιακή ή θωρακική αορτή). Μάθετε περισσότερα ΕΔΩ
  4. Καρδιακή ανεπάρκεια. Μια καρδιά που εξωθεί αίμα σε έναν οργανισμό με σκληρές αρτηρίες και υψηλά επίπεδα αρτηριακής πίεσης μπορεί προοδευτικά να οδηγήσει σε κακή λειτουργία αυτής.
  5. Προβλήματα από τους νεφρούς. Η αυξημένη αρτηριακή πίεση μπορεί να οδηγήσει προοδευτικά σε βλάβες των αρτηριών των νεφρών και επιδείνωση της λειτουργίας τους.
  6. Προβλήματα από τα μάτια. Η αυξημένη αρτηριακή πίεση μπορεί να οδηγήσει προοδευτικά σε βλάβες των αγγείων των ματιών που μπορεί να επιφέρουν διαταραχές της όρασης.
  7. Μεταβολικό σύνδρομο. Είναι μια κλινική οντότητα που χαρακτηρίζεται από παχυσαρκία, υψηλές τιμές χοληστερίνης ή τριγλυκεριδίων, υπέρταση και διαταραχές στον μεταβολισμό του σακχάρου.
  8. Νοητικά προβλήματα. Η αρτηριακή υπέρταση μπορεί να οδηγήσει σε ελαττωμένες νοητικές λειτουργίες.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διάγνωση

Η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης είναι μια απλή υπόθεση και γίνεται πολύ εύκολα χρησιμοποιώντας είτε το κλασικό πιεσόμετρο είτε κάποιο ηλεκτρονικό πιεσόμετρο (ΚΛΙΚ ΕΔΩ). Όταν μετρούμε την αρτηριακή πίεση παίρνουμε δύο τιμές που αντιστοιχούν η πρώτη στην συστολική πίεση και η δεύτερη στην διαστολική πίεση (π.χ. 120/85). H πρώτη αφορά στην πίεση των αρτηριών στην φάση που η καρδιά συστέλεται και εξωθεί το αίμα (φάση της συστολής), ενώ η δεύτερη αφορά στην πίεση των αρτηριών στη φάση που διαδέχεται αυτήν της συστολής (διαστολή).ΚΛΙΚ ΕΔΩ

Ανάλογα τώρα με την μέτρηση της αρτηριακής πίεσης μπορεί να έχουμε:

  • Φυσιολογική πίεση. Όταν η συστολική πίεση είναι κάτω από 120 mmHg και η διαστολική κάτω από 80 mmHg (π.χ. 110/75).
  • Οριακή πίεση ή προϋπέρταση. Όταν η συστολική πίεση είναι μεταξύ 120 και 139 mmHg και η διαστολική μεταξύ 80 και 89 mmHg (π.χ. 135/85).
  • Υπέρταση σταδίου 1. Όταν η συστολική πίεση είναι μεταξύ 140 και 159 mmHg και η διαστολική μεταξύ 90 και 99 mmHg (π.χ. 155/95).
  • Υπέρταση σταδίου 2. Όταν η συστολική πίεση είναι πάνω από 160 mmHg και η διαστολική πάνω από 100 mmHg (π.χ. 170/105).

Στην περίπτωση εκείνη που μόνο η συστολική πίεση είναι πάνω από τα φυσιολογικά (π.χ. 145 mmHg) ενώ η διαστολική είναι φυσιολογική μιλάμε για συστολική υπέρταση. Στην αντίθετη περίπτωση που μόνο η διαστολική πίεση μπορεί να είναι αυξημένη (π.χ. 100 mmHg) μιλάμε για διαστολική υπέρταση. Πρακτικά είτε μόνο η συστολική, είτε μόνο η διαστολική, είτε και οι δύο είναι παθολογικές, θεωρούμε ότι υπάρχει υπέρταση η οποία θα πρέπει να αντιμετωπιστεί.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Θεραπεία

Οι στόχοι της θεραπείας της αρτηριακής υπέρτασης ποικίλουν αναλόγως της κάθε περίπτωσης. Γενικά η ιδανική αρτηριακή πίεση είναι κάτω από 120 mmHg (συστολική) και κάτω από 80 mmHg (διαστολική). Ωστόσο οι περισσότεροι γιατροί θεωρούν ως ικανοποιητικές πιέσεις, αυτές κάτω από 140 mmHg και κάτω από 90 mmHg και επομένως σαν γενικό κανόνα χρησιμοποιούμε αυτές τις τιμές ως τιμές στόχους. Ωστόσο σε ειδικές κατηγορίες ασθενών όπως οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, με γνωστή νεφροπάθεια ή και καρδιοπάθεια, ο στόχος της ιδανικής αρτηριακής πίεσης είναι κάτω από 120 (συστολική) και κάτω από 80 mmHg (διαστολική).


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Αντιμετώπιση χωρίς φάρμακα – Τροποποίηση παραγόντων κινδύνου

Προκειμένου ένας ασθενής να ρυθμίσει μια αυξημένη αρτηριακή πίεση θα πρέπει να κάνει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να αλλάξει ο τρόπος ζωής του. Έτσι η απώλεια βάρους και η διακοπή του καπνίσματος πολλές φορές από μόνα τους συμβάλουν σε ικανοποιητκό έλεγχο της πίεσης και αποφυγή λήψης φαρμάκων. Η αποφυγή κατάχρησης του αλατιού στην καθημερινή διατροφή αποτελεί ένα άλλο σημαντικό βήμα προς την καλύτερη ρύθμιση της πίεσης καθώς και η ενεργοποίηση του κάθε ασθενή με άσκηση η οποία τον πρώτο καιρό δεν θα πρέπει να είναι υπερβολική. Επίσης η αντιμετώπιση του καθημερινού άγχους, η καλύτερη ποιότητα ύπνου, η βελτίωση της διατροφής γενικότερα καθώς και η καλή και στενή σχέση με τον γιατρό, είναι ουσιώδεις παράγοντες για την ομαλότερη αποκατάσταση της αρτηριακής υπέρτασης.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Αντιμετώπιση με φάρμακα

Η απόφαση για το αν κάποιος ασθενής χρειάζεται φάρμακα για να ρυθμίσει την πίεσή του, θα πρέπει να ληφθεί από τον γιατρό του ασθενή αφού πρώτα ο τελευταίος πάρει ένα λεπτομερές ιστορικό και εξετάσει προσεκτικά τον ασθενή. Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός φαρμάκων που χρησιμοποιούνται σήμερα για την αντιμετώπιση της υπέρτασης. Όλα αυτά τα φάρμακα θεωρούνται γενικά ασφαλή, ωστόσο ορισμένες φορές μπορεί να προκαλέσουν ορισμένες ανεπιθύμητες ενέργειες όπως λέγονται, οι οποίες συνήθως είναι μικρές και υποχωρούν πλήρως με την διακοπή λήψης του φαρμάκου. Οι συνηθέστερες κατηγορίες αντιϋπερτασικών φαρμάκων είναι οι ακόλουθες:

  • Διουρητικά. Ίσως αποτελούν τα πιο διαδεδομένα και παλιά φάρμακα για την υπέρταση και όπως το λέει και τι όνομά τους προκαλούν αυξημένη διούρηση και αποβολή υγρών από τον οργανισμό
  • β-αποκλειστές. Επιβραδύνουν τον ρυθμό της καρδιάς και ταυτόχρονα χαλαρώνουν τα τοιχώματα των αρτηριών ελλατώνοντας έτσι την πίεση.
  • Αποκλειστές διαύλων ασβεστίου. Πολύ διαδεδομένη κατηγορία που και αυτή δρα με παρόμοιο μηχανισμό χαλαρώνοντας τις αρτηρίες του σώματος.
  • Ανταγωνιστές του μετατρεπτικού ενζύμου. Πολύ δημοφιλής κατηγορία με δράση στους νεφρούς που προκαλούν χαλάρωση των τοιχωμάτων των αρτηριών.
  • Ανταγωνιστές των υποδοχέων της αγγειοτενσίνης. Δημοφιλής κατηγορία με κύρια δράση στους νεφρούς και στις αρτηρίες.
  • Κεντρικώς δρώντα φάρμακα. Δρούν κυρίως στον εγκέφαλο ανταγωνιζόμενα την δράση ενός ειδικού ρυθμιστικού νευρικού συστήματος (Συμπαθητικό) που σχετίζεται με την αύξηση της πίεσης
  • Συνδυασμοί φαρμάκων. Κυκλοφορούν τελευταία στην αγορά συνδυασμοί δύο έως και τριών διαφορετικών κατηγοριών φαρμάκων σε μορφή ενός χαπιού. Η κατηγορία αυτή κερδίζει συνεχώς έδαφος λόγω της καλύτερης συμμόρφωσης του ασθενή και του ταχύτερου αντιϋπερτασικού αποτελέσματος.

Ανεξάρτητα από την λήψη κάποιου ή κάποιων φαρμάκων για την ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, ο κάθε ασθενής θα πρέπει να κάνει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να διώξει από την καθημερινότητά του όλους εκείνους τους παράγοντες που σχετίζονται με αυξημένη πίεση (βλ. αντιμετώπιση χωρίς φάρμακα)

Η μέθοδος RDN (Renal Denervation)
ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΕΙ ΝΑ ΜΕΙΩΣΕΤΕ ΤΗΝ ΥΨΗΛΗ ΠΙΕΣΗ.

Μάθετε περισσότερα